VAR-statistieken in de Eredivisie:
wat de cijfers echt zeggen

Hoeveel grijpt de VAR eigenlijk in?

De VAR kijkt bij vrijwel elke fase van een wedstrijd mee, maar het grootste deel daarvan zie je als kijker nooit. Volgens een officieel KNVB-overzicht over de eerste seizoenshelft van 2023/24 voerde de videoscheidsrechter in die 144 duels ruim 800 checks uit, ongeveer 5,6 per wedstrijd. Bijna al die checks lopen zonder zichtbaar contact met de scheidsrechter, omdat er simpelweg niets bijzonders te melden valt.

Pas als de VAR de scheidsrechter echt adviseert om een beslissing te herzien, wordt het zichtbaar. Dat gebeurde in diezelfde eerste seizoenshelft 56 keer. Over een heel seizoen gerekend komt dat neer op ongeveer 105 tot 107 van dit soort adviezen op 306 competitieduels, grofweg een op de drie wedstrijden. Wanneer de scheidsrechter zelf naar het scherm langs de lijn loopt om de beelden te bekijken, duurt zo'n controle volgens de KNVB gemiddeld 99 seconden. Er staat daar bewust geen maximum op: de juistheid van de beslissing weegt zwaarder dan de snelheid.

Hoe vaak gaat het mis, ondanks VAR?

Elk jaar publiceert de KNVB, bij monde van manager scheidsrechterszaken Raymond van Meenen, een terugblik op hoe vaak de arbitrage er ondanks de VAR toch naast zat. Daarbij onderscheidt de bond eigenlijk twee soorten fouten: de VAR grijpt in maar oordeelt zelf verkeerd, of de VAR blijft stil terwijl dat achteraf wel had gemoeten. Zet je de laatste drie seizoenen naast elkaar, dan zie je een dalende lijn:

Van Meenen was daar in juni 2026 zelf ook duidelijk over: "Er werden in de maanden september en oktober te veel fouten gemaakt. Daarna is het beter gegaan." Een concreet voorbeeld van hoe het mis kan gaan, kwam uit seizoen 2024/25: de winnende goal van PEC Zwolle tegen RKC Waalwijk werd door de VAR afgekeurd wegens buitenspel, terwijl een speler die rechtstreeks uit een hoekschop scoort nooit buitenspel kan staan. Precies dat soort evidente vergissingen wil de KNVB met de daling naar 21 fouten voorkomen.

Nieuw dit seizoen: minder tijdrekken, meer VAR-bevoegdheid

Vanaf seizoen 2026/27 gelden er in de Eredivisie en de Keuken Kampioen Divisie een paar spelregels die al bij grote toernooien werden getest. Bij doeltrappen en inworpen telt de scheidsrechter voortaan tot vijf seconden: staat de bal daarna nog niet in het spel, dan wordt een doeltrap een corner voor de tegenstander en gaat een inworp naar de andere ploeg. Bij een wissel krijgt de uitgaande speler tien seconden om via de kortste weg het veld te verlaten zodra het wisselbord omhoog gaat. Gebeurt dat niet zonder geldige reden, dan gaat het duel pas verder na minimaal een minuut wachten, ook zonder die speler. Veldspelers die behandeld worden, moeten na hervatting eveneens een minuut wachten, met uitzonderingen voor keepers en specifieke blessures.

De bevoegdheden van de VAR zelf zijn ook verbreed. Vanaf dit seizoen mag de videoscheidsrechter ingrijpen bij een onterecht gegeven tweede gele kaart, bij een persoonsverwisseling tussen twee spelers en bij een ten onrechte toegekende corner, mits dat direct en zonder vertraging kan worden hersteld. Bij een persoonsverwisseling bepaalt de VAR alleen welke speler de kaart had moeten krijgen; de overtreding zelf wordt niet opnieuw beoordeeld.

De Europese trend: minder microscopische ingrepen

Op 11 augustus 2026 presenteerde de UEFA "Clear Line", een protocol dat scheidsrechters en VAR's in Europese competities en toernooien op één lijn moet krijgen. Hoofd arbitrage Roberto Rosetti benadrukte dat de context van een voetbalsituatie belangrijk blijft en dat de VAR alleen in duidelijke situaties moet ingrijpen. Het doel is een einde te maken aan wat critici "microscopische" VAR-interventies noemen, zoals marginale buitenspelmomenten ver terug in de aanvalsopbouw die met het blote oog nauwelijks zijn vast te stellen.

Of en hoe de KNVB dit protocol precies overneemt voor de Eredivisie is nog niet officieel bevestigd. Wel viel het op dat dezelfde dag als de presentatie een afgekeurde goal van NEC door analisten meteen werd aangehaald als testcase voor de nieuwe manier van interpreteren. Dat past bij een bredere verschuiving die dit seizoen al zichtbaar was: een aangescherpte uitleg van de buitenspelregel, waarbij balcontact van een tegenstander minder snel een buitenspelpositie opheft dan voorheen. Die aanpassing kostte onder meer Feyenoord een doelpunt van Lutsharel Geertruida tegen Almere City, en zorgde in het duel Willem II tegen Go Ahead Eagles voor gelijk drie afgekeurde treffers op één avond.

Wat betekent dit voor je poule?

Het belangrijkste cijfer voor je poule is niet hoe vaak de VAR ingrijpt, maar hoe vaak dat uiteindelijk fout blijft gaan. In seizoen 2025/26 was dat 21 keer op 306 duels, ongeveer één op de vijftien wedstrijden. Dat is klein genoeg om je model er niet blind op aan te passen, maar groot genoeg om te weten dat een controversiële VAR-beslissing structureel onderdeel is van de competitie, geen incident dat je toevallig zag.

Voor een uitslagenpoule betekent dit vooral: vertrouw op de eindstand zoals hij op het scorebord staat. In ruim 80% van de gevallen waarin de VAR wordt geraadpleegd, komt daar de juiste beslissing uit, en dat percentage stijgt. Ga je achteraf redeneren over "wat er eigenlijk had moeten gebeuren", dan pas je je model aan op ruis in plaats van op signaal. In fantasy-poules ligt dat net iets anders: een afgekeurd doelpunt kost je spits punten, en kan tegelijk de clean sheet van een verdediger of keeper redden. Met een VAR-ingreep in ongeveer een op de drie duels is dat een terugkerende bron van variantie, geen uitzondering. Wie penalty's als swingfactor wil meewegen, vindt de nemers per club in ons artikel over wie de strafschoppen neemt in de Eredivisie, en wie kijkt naar minuten die door de nieuwe tijdrekken-regels iets kunnen oplopen, leest verder in het overzicht van de spelers met de meeste speelminuten.

Kortom: gebruik deze cijfers om te relativeren, niet om te voorspellen. Je kunt niet vooraf zien welk duel een VAR-moment krijgt, maar je kunt er wel op rekenen dat het gebeurt, en dat de uitkomst meestal, niet altijd, klopt. Voor de rest van je poule-aanpak blijft de basis hetzelfde: bekijk per speelronde onze voorspellingen en check de vaakst gemaakte valkuilen in het artikel over de tien fouten die je Eredivisie-poule kosten.

Veelgestelde vragen

Conclusie